Στοχευμένη αναθεώρηση του Συντάγματος

Print Friendly

dimas_x

Άρθρο του Χρίστου Δήμα στην εφημερίδα «Δημοκρατία» – 05.12.2014

Το Σύνταγμα περιλαμβάνει διατάξεις που είναι αναχρονιστικές και αναποτελεσματικές όμως δεν ευθύνεται για την οικονομική κρίση. Η διαδικασία για την αναθεώρησή του οφείλει να αποσκοπεί σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις που θα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις για τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας των θεσμών του κράτους. Ειδικότερα, τέσσερα σημεία αποτελούν προτεραιότητα:

Πρώτον, η αποσύνδεση της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας από την διάλυση της Βουλής και τη προκήρυξη πρόωρων εθνικών εκλογών. Η πρόβλεψη του νομοθέτη στο Άρθρο 32 είναι η αυξημένη πολιτική συναίνεση στο πρόσωπο του ΠτΔ και όχι η δημιουργία ευκαιρίας για πρόωρες εκλογές. Όμως μια ριζική αλλαγή στην διαδικασία εκλογής του ΠτΔ απευθείας από τους πολίτες θα έπρεπε να συνοδευτεί με την αύξηση των αρμοδιοτήτων του, εγείροντας αυτόματα ζήτημα αλλαγής πολιτεύματος, θέμα το οποίο ξεφεύγει από τις πραγματικές ανάγκες ρύθμισης που χρειάζονται σήμερα.

Δεύτερον, η αλλαγή στο καθεστώς βουλευτικής ασυλίας και του νόμου περί ευθύνης των υπουργών. Η παροχή ασυλίας για ζητήματα που δεν σχετίζονται με την κοινοβουλευτική δραστηριότητα είναι άστοχη. Το ίδιο ισχύει για τον νόμο περί Ευθύνης Υπουργών. Οι αποφάσεις των υπουργών πρέπει να ελέγχονται δικαστικά ακόμη και μετά από πολλά χρόνια από την τέλεσή τους, ειδικά σε περίπτωση που προκύπτουν νέα στοιχεία. Αυτό επιβάλλει η λογική και αυτό οφείλει να γίνει καθώς προβλέψεις σαν τις παραπάνω ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την απαξίωση του πολιτικού συστήματος.

Τρίτον, η ίδρυση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Όχι μόνο δεν απειλεί το δημόσιο πανεπιστήμιο αλλά αντίθετα συμβάλλει στην δημιουργία συνθηκών υγειούς ανταγωνισμού, βελτιώνοντας τη ποιότητα των σπουδών, ενθαρρύνοντας την έρευνα και ανακόπτοντας την διαρροή νέων στο εξωτερικό και ειδικότερα σε χώρες που παρέχουν σπουδές αμφιβόλου επιπέδου. Δυστυχώς η αρχική συμφωνία το 2008 για την αναθεώρηση του Άρθρου 16 δεν ευδοκίμησε με αποτέλεσμα να χάσουμε μία δεκαετία.

Τέταρτον, η αλλαγή του εκλογικού συστήματος προς το αναλογικότερο. Κατάργηση της πριμοδότησης του πρώτου κόμματος με 50 έδρες και της υιοθέτησης ενός αναλογικότερου αλλά κυρίως σταθερού εκλογικού συστήματος που θα διασφαλίζει την ισχύ του, ανεξάρτητα από τις εκάστοτε πολιτικές συγκυρίες. Η σύγχρονη μεταπολιτευτική ιστορία δείχνει πως στην Ελλάδα δεν έχει στεριώσει κανένα εκλογικό σύστημα αφού από το 1974 μέχρι το 2012 -δηλαδή σε 15 εκλογικές αναμετρήσεις- ο εκλογικός νόμος έχει αλλάξει 7 φορές.

Το Σύνταγμα δεν μπορούσε από μόνο του να αποτρέψει την οικονομική κρίση και ούτε να οδηγήσει στην οικονομική ανάπτυξη. Μπορεί όμως να συμβάλλει στην δημιουργία ενός πιο λειτουργικού, δίκαιου και αποτελεσματικού κράτους και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.